Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

Kalendarz wydarzeń MPB

kalendarium wystaw – Muzeum Historyczne

2018

Białostocki salon artystyczny

Prezentacja (wcześniej jako wystawa stała) zakończyła się w 2018 r.

Ekspozycja, na której prezentujemy prace malarzy
tworzących w Białymstoku w okresie międzywojennym
Józefa Blicharskiego, Eugeniusza Marcina Kazimirowskiego,
Czesława Sadowskiego i Józefa Jana Zimmermana

 

Józef Blicharski, malarz, pedagog, ur. 13.II.1886 r. we Lwowie, rozstrzelany 25.VI.1941 r. w Białymstoku przez wycofujące się wojska sowieckie.

W latach 1905-1911 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u J. Unierzyskiego, J. Mehoffera i J. Pankiewicza, gdzie uzyskał dyplom nauczyciela rysunków. W latach 1911-1914 był asystentem w katedrze rysunków odręcznych politechniki lwowskiej, następnie nauczycielem rysunków w gimnazjum w Kijowie. W latach 1920-1939 w Białymstoku pracował jako nauczyciel rysunków w Męskim Seminarium Nauczycielskim i w Gimnazjum im. J. Piłsudskiego. Angażował się w życie społeczne i kulturalne Białegostoku. Brał udział w przygotowaniu planów urządzenia białostockich Plant.

Malował pejzaże, portrety, zajmował się również rzeźbą i grafiką. Brał udział w wystawach zbiorowych plastyków białostockich w 1930 r. w Sali Reprezentacyjnej Urzędu Wojewódzkiego w pałacu Branickich i w 1937 r. w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej. Zajmował się też malarstwem ściennym, m.in. zaprojektował polichromie w salach Seminarium Nauczycielskiego oraz stworzył obraz Matki Bożej Ostrobramskiej we wnęce ścianki gotyckiej w przypałacowym ogrodzie. Uczestniczył w pracach przy dekorowaniu wnętrz kościoła św. Rocha. Z dużym powodzeniem zajmował się też projektowaniem mebli.

We wspomnieniach byłych uczniów zapisał się jako nauczyciel niezwykły – obdarzony charyzmą, potrafiący wzbudzić w nich emocje. Dostrzegał w podopiecznych wszelkie przejawy wrażliwości i starał się je pielęgnować.

Zginął w dramatycznych okolicznościach. Wieczorem 25.VI.1941 r. wycofujący się z Białegostoku Rosjanie rozstrzelali go przed domem, w którym mieszkał przy ulicy Jagiellońskiej. Przyczyny tej zbrodni nie zostały do końca wyjaśnione. Jedno nie ulega wątpliwości, że była to śmierć przypadkowa. Prawdopodobnie zginął za żonę, która wyszła po zmroku przed dom, aby zapalić papierosa. Płomień zapałki sowieci uznali za sygnały nadawane niemieckiemu lotnictwu. Pochowany został na białostockim cmentarzu farnym. 

 

Eugeniusz Marcin Kazimirowski, malarz, ur. 11.XI.1873 r. w Wygnance na Podolu, zm. 17.IX.1939 r. w  Białymstoku.

W latach 1892-1897 odbywał studia w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, w 1897 r. w Monachium w pracowni Ażbego i w akademii u J. C. Hertericha, a następnie w Paryżu w szkole Baila. W latach 1898/99 ponownie w SSP w Krakowie w pracowni Wyczółkowskiego. Po 1914 r. w Wilnie był nauczycielem w Seminarium Nauczycielskim i dekoratorem teatralnym. Należał do WTAP (Wileńskie Towarzystwo Plastyków) i WTNAM, z którymi brał udział w wystawach. Od 1936 r. zamieszkał w Białymstoku. Założył Związek Popierania Turystyki Województwa Białostockiego, którego był dyrektorem. 21.III.1939 r. został prezesem Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Brał aktywny udział w upowszechnianiu zabytków woj. Białostockiego poprzez odczyty, wycieczki i wydawnictwa m.in. był współautorem publikacji wydanej w 1939 r. „Białystok. Przewodnik po mieście i okolicy”. W grudniu 1937 r. brał udział w wystawie zbiorowej plastyków białostockich zorganizowanej w Publicznej Szkole Dokształcającej Zawodowej, gdzie wystawił 85 prac – głównie pejzaże, pastele i kompozycje religijne. W 1934 r. namalował wizerunek Chrystusa Miłosiernego „Jezu ufam Tobie”. Obraz ten powstał z inspiracji księdza Michała Sopoćki, który będąc spowiednikiem późniejszej świętej, siostry Faustyny, poszukiwał malarza, aby ten namalował pod jej kierunek wizerunek Chrystusa.

Zmarł we wrześniu 1939 r. i został pochowany na białostockim cmentarzu farnym. Nieliczne, zachowane jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Teatralnego w Warszawie, na Wawelu i w Muzeum Sztuki we Lwowie.

Czesław Sadowski, malarz, ur. 8.VII.1902 r. w Białymstoku, zm. 8.VI.1959 r. w Łodzi.

W 1925 r. studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni K. Tichego, następnie w latach 1929-30 w Paryżu. W Domu dla Studentów Polaków w Paryżu zorganizował wystawę swoich prac, którą zwiedziły m.in. Maria Skłodowska-Curie i Maria Mickiewiczówna, wnuczka Adama. O Sadowskim pisała prasa paryska: „W pracy jego przejawia się charakter samodzielny, bardzo silnie akcentujący oryginalność i siłę ekspresji w wyrazie i rysunku. Zwłaszcza jego szkice i kompozycje mają ten właściwy, samodzielny styl, a przecież daleki od chorych dróg futuryzmu”.

Po powrocie do Białegostoku pracował jako nauczyciel rysunków w Gimnazjum im. H. Sienkiewicza i estetyki Dokształcającej Szkoły Zawodowej. Był członkiem towarzystw kulturalno-oświatowych, m.in. przewodniczącym Sekcji Plastycznej Towarzystwa Miłośników Sztuki. Malował przede wszystkim widoki Białegostoku i okolic, wykonywał również liczne karykatury portretowe związane z miejscowym środowiskiem. W latach 1931-1937 brał udział w wystawach w Białymstoku m.in. w Salonie Jesiennym w 1931 r., w drugiej wystawie Grupy Plastyków Białostockich „Forma, Farba, Faktura” w 1932 r. W 1938 r. wyjechał do Lwowa, gdzie był dyrektorem teatralnym oraz prowadził dział karykatur w Dzienniku Polskim.

W twórczości Czesława Sadowskiego z lat 1925-1938 przeważają miejskie pejzaże i portrety. Szczególnie interesujący jest cykl drzeworytów, na którym artysta utrwalił zabytki Białegostoku i Supraśla. Zostały one rozpropagowane poprzez wydanie kart pocztowych. Był też autorem zabawnego albumiku, w którym zamieścił niezwykle celne karykatury znanych białostockich postaci z okresu międzywojennego.

 

Józef Jan Zimmerman, malarz, pedagog, ur. 2.III.1887 r. w Warszawie, zm. 4.X.1954 r. w Białymstoku.

Po ukończeniu prywatnej szkoły czteroklasowej, uczęszczał w latach 1903-08 do Warszawskiej Szkoły Rysunkowej, a następnie w latach 1913-14 odbył roczne studia w Szkole Artystycznej Plenerowej Antoniego Austina w Parku „Sielce” pod Warszawą. Dwukrotnie uczestniczył w Kursie Wakacyjnym dla nauczycieli rysunków w Bydgoszczy w 1923 r. i w Krakowie w 1925 r. 3.II.1927 r. uzyskał dyplom nauczyciela rysunków w szkołach ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich po złożeniu egzaminu państwowego przed Komisją Egzaminacyjną Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. 2.V.1911 r. został członkiem Towarzystwa „Zachęty” Sztuk Pięknych w Warszawie, a w latach 1925-39 należał do Zrzeszenia Polskich Artystów Plastyków. Od 1915 r. na stałe zamieszkał w Białymstoku, gdzie 29.XI.1915 r. podjął pracę w charakterze nauczyciela rysunków w Gimnazjum Męskim i Żeńskim, po upaństwowieniu w 1919 r. w Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta, gdzie wykładał aż do 1939 r. 7.V.1938 r. za pracę pedagogiczną odznaczony został Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę.

W zachowanej spuściźnie artystycznej malarza najstarsze prace pochodzą z 1908 r. Powstały one w czasie jego pobytu u krewnych w Błesznie i są to dwie niewielkich rozmiarów prace olejne o tematyce pejzażowej z okolic Błeszna. Białostocki okres twórczy, najdłuższy w jego życiu artystycznym, zapoczątkował obrazem „Aleja Kasztanowa” namalowanym zaraz po przybyciu do Białegostoku w 1915 r. Obraz ten wystawił w Salonie Jesiennym 1915 r. w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Na wystawach w TZSP w Warszawie brał jeszcze udział w 1924 r. w Salonie Dorocznym obrazem „Maki” oraz w 1930 r. w wystawie zbiorowej prac Zrzeszenia Polskich Artystów Plastyków, gdzie wystawił dwa obrazy „Wenecja Bydgoska” i „Motyw z parku w Bydgoszczy”. W latach 20. i 30. w Białymstoku brał udział we wszystkich wystawach prac białostockich plastyków. Prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, są też w posiadaniu rodziny.


2017

Karki Bożonarodzeniowe ze zbiorów Muzeum Historycznego

Wystawa czynna od 15 grudnia 2017 r. do 2 lutego 2018 r.

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia okolicznościowej wystawy, na której zaprezentowano świąteczne karty pocztowe z kolekcji Muzeum Historycznego - najstarsze egzemplarze pochodzą z początku XX w.


Jeden dzień Józefa Piłsudskiego w Białymstoku

Wystawa prezentowana do 31.10.2017 r.

21 sierpnia 1921 r. dla mieszkańców Białegostoku był dniem wyjątkowym. Do miasta przybył Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, bohater walk o odzyskanie niepodległości i twórca odrodzonej Polski. Wystawa jest fotoreportażem z przebiegu wizyty Marszałka, a jako komentarz została przytoczona, z zachowaniem pisowni, relacja zamieszczona w „Dzienniku Białostockim” z 23 sierpnia 1921 r. Zdjęcia do wystawy i towarzyszącego jej wydawnictwa udostępnione zostały przez Centralne Archiwum Wojskowe oraz Narodowe Archiwum Cyfrowe. Oba wydarzenia objęte zostały Honorowym Patronatem Prezydenta Białegostoku i zostały sfinansowane z budżetu miasta.


Rok Józefa Piłsudskiego

Wystawa plakatowa w przejściu podziemnym pod skrzyżowaniem al. J. Piłsudskiego i ul. H. Sienkiewicza czynna do 30 września 2017 r.

 

Rodząca się po zakończeniu drugiej wojny światowej Polska Rzeczpospolita Ludowa wypowiedziała wojnę pamięci o Józefie Piłsudskim. Z przestrzeni publicznej usuwano wszelkie ślady jego obecności próbując skazać Marszałka na zapomnienie. Pamiątki związane z Józefem Piłsudskim stały się wówczas rodzinnymi skarbami, nierzadko traktowanymi z pietyzmem należnym relikwiom... Dzięki temu i my możemy je dziś oglądać.

Ekspozycja prezentuje zbiory Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.

Rok Józefa Piłsudskiego

Wystawa okolicznościowa w salach Muzeum Historycznego czynna do 3 września 2017 r.

Wystawa plakatowa w przejściu podziemnym pod skrzyżowaniem al. J. Piłsudskiego i ul. H. Sienkiewicza czynna do 30 września 2017 r.

 

Rodząca się po zakończeniu drugiej wojny światowej Polska Rzeczpospolita Ludowa wypowiedziała wojnę pamięci o Józefie Piłsudskim. Z przestrzeni publicznej usuwano wszelkie ślady jego obecności próbując skazać Marszałka na zapomnienie. Pamiątki związane z Józefem Piłsudskim stały się wówczas rodzinnymi skarbami, nierzadko traktowanymi z pietyzmem należnym relikwiom... Dzięki temu i my możemy je dziś oglądać.

Ekspozycje prezentują zbiory Muzeum Podlaskiego w Białymstoku.


Na co dzień i od święta. Portret białostoczan w latach 50. i 60. XX w.

Wystawa czynna do 3 września 2017 r.

Najnowsza wystawa Muzeum Historycznego poświęcona jest mieszkańcom Białegostoku lat 50-tych i 60-tych XX w. O zachodzących wówczas zmianach społecznych i kulturowych, uzewnętrzniających się często w modzie, opowiedziano za pomocą fotografii reporterskiej, ulicznej i rodzinnej. Z zaprezentowanych zdjęć odczytujemy ewolucję obyczajowości widoczną w domu rodzinnym, w miejscu pracy, szkole, wydarzeniach kulturalnych. Dopełnieniem ekspozycji jest pokaz galanterii i odzieży noszonej w tym okresie przez chcących być trendy białostoczan.
W ramach zwiedzania wystawy proponujemy uczniom przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów (oferta dla grup zorganizowanych) udział w specjalnych zajęciach edukacyjnych przybliżających treści wystawy oraz rozbudzających twórczość i wyobraźnię.


Smaczki PRL-u

Wystawa czynna do 3 września 2017 r.

Skusisz się na coś słodkiego? A może potrzebujesz mydła, czy proszku do prania?  Papierosy? Niewielki asortyment, jednolite etykiety i nieatrakcyjne opakowania produktów to zapomniany obraz oferty sklepów w PRL. Jakie marki wówczas królowały? Jakie towary uznawano za luksusowe? Wszystkiego dowiemy się, odwiedzając Muzeum Historyczne. Na wystawie prezentowana jest bogata kolekcja zachowanych etykiet, ale także oryginalne produkty, takie jak papierosy „Klubowe” i „Sport” czy pamiętny proszek „Radion”, który „sam pierze”…

Jeden dzień Józefa Piłsudskiego w Białymstoku

Wystawa prezentowana na Rynku Kościuszki w dniach 18 - 28 sierpnia 2017 r.

21 sierpnia 1921 r. dla mieszkańców Białegostoku był dniem wyjątkowym. Do miasta przybył Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, bohater walk o odzyskanie niepodległości i twórca odrodzonej Polski.

Wystawa jest fotoreportażem z przebiegu wizyty Marszałka, a jako komentarz została przytoczona, z zachowaniem pisowni, relacja zamieszczona  w „Dzienniku Białostockim” z 23 sierpnia 1921 r.

Zdjęcia do wystawy i towarzyszącego jej wydawnictwa  udostępnione  zostały przez Centralne Archiwum Wojskowe oraz Narodowe Archiwum Cyfrowe. Oba wydarzenia objęte zostały Honorowym Patronatem Prezydenta Białegostoku i zostały sfinansowane z budżetu miasta.

2012

„Białostoccy Ewangelicy”.

„Białystok na trasie Kolei Warszawsko – Petersburskiej” - wystawa plenerowa

czerwiec 2012

„Złoty skarb z Sejn i inne znaleziska”.

„Rękopiśmienne skarby Tatarów polskich”.

maj 2012 r.

„Zabawy z Nauką”.

marzec 2012 r.

„Kartki bożonarodzeniowe”.

styczeń 2012 r.

 

 

2011

„Mennictwo Wileńskie”.

lipiec 2011 r.

„Meczety na Ziemiach Polski, Litwy i Białorusi”.

maj 2011 r.

 

2010

„Królewski Knyszyn. Starostwo knyszyńskie w XVI-XX w”.

czerwiec 2010 r.

„90 lat Jagiellonii”.

„W białostockiej kamienicy” – ekspozycja stała

„Białostocki salon artystyczny” - ekspozycja stała

marzec 2010 r.

 

2009

„Drukowane w Białymstoku”.

czerwiec 2009 r.

„Wojna po wojnie. Antysowiecki opór zbrojny na Litwie w latach 1944-1953”.

kwiecień 2009 r.

„Fotografie oficera niemieckiego 1916-1917”.

luty 2009 r.

 

2008

„I wojna światowa w Białymstoku. Historia prawdziwa”.

listopad 2008 r.

„Badania archeologiczne Muzeum Podlaskiego w Białymstoku w latach 2006-2007”.

lipiec 2008 r.

„Rower, motor czy samochód? Czym jeździli białostoczanie”.

czerwiec 2008 r.

„Las wczoraj i dziś”.

luty 2008 r.

 

2007

„Wędrówki po Podlasiu w XVIII i XIX wieku”.

„Przyroda w fotografii Marka Śleszyńskiego”.

maj 2007 r.

„Nauki dawne i niedawne”.

luty 2007 r.

 

2006

"Z dziejów ulicy Warszawskiej."

czerwiec 2006 r.

"Tatarzy, muzułmanie na ziemiach Rzeczypospolitej."

marzec 2006 r.

"Lwów w naszej pamięci."

styczeń 2006 r.

 

2005

"Harcerstwo niepokorne."

listopad 2005 r.

"Wielokulturowość Puszczy Knyszyńskiej."

wrzesień 2005 r.

"65 rocznica zbrodni katyńskiej"

kwiecień 2005 r.

"Mongolia kraina przestrzeni"

luty 2005 r.

"Dekret o reformie rolnej po 60-ciu latach. Dokumenty i świadectwa z czasów wygnania"

luty 2005 r.

"Cicha noc, święta noc..."

grudzień 2005 r.

 

2004

"Od denara do euro"

październik 2004 r.

"Krasnoludki są na świecie"

maj 2004 r.

"Prezydent i jego miasto"

styczeń 2004 r.

 

2003

"Białostoccy Żydzi - Historia i Pamięć"

lipiec 2003 r.

"Powojenna odbudowa Białegostoku"

kwiecień 2003 r.

"Przez Kraj Urianchajski"

kwiecień - czerwiec 2003 r.

 

2002

"Z notatnika agitatora. Propaganda na usługach władzy ludowej w Polsce w latach 1944 - 1956"

listopad 2002 r.

"Pamiętajmy o ogrodach"

maj 2002 r.

"Lata dwudzieste, lata trzydzieste"

kwiecień 2002 r.

 

2001

"Wynalazki w naszym domu"

grudzień 2001 r.

"Białystok - makieta barokowego miasta"

czerwiec 2001 r.

"Papua - Nowa Gwinea, Wyspa Rajskiego Ptaka"

czerwiec 2001 r.

"Obudził nas Rock and Roll"

luty 2001 r.