Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

Kalendarz wydarzeń MPB

kalendarium wystaw – Muzeum Ikon w Supraślu

2019

PO ŚLADACH – wystawa ikon brata Marcina Świądra OFMCap

Wystawa prezentuje ikony brata Marcina Świądra ‎OFMCap obecnie przebywającego w zgromadzeniu zakonu kapucynów w Skomielnej Czarnej.

Brat Marcin pisaniem ikon zafascynował się podczas studiów. Zauważył, że ikona, jej pisanie i nauczanie innych, staje się miejscem spotkania ze Słowem Bożym poprzez obraz. Technik malarskich stosowanych w ikonografii uczył się od Iriny Boldiny-Styczeń. Przez pierwszych osiem lat życia zakonnego przebywał w pustelni, gdzie rozwijał swoje umiejętności ikonograficzne. Później przeniesiony został do Katowic-Załęża, gdzie ikona pomagała mu prowadzić działalność ewangelizacyjną wśród najuboższych. Obecnie przebywa w Skomielnej Czarnej, gdzie bracia kapucyni prowadzą Dom Rekolekcyjny i posługują w parafii Nawiedzenia NMP w Skomielnej Czarnej. W życiu codziennym oprócz służby zakonnej zajmuje się pisaniem ikon i prowadzeniem warsztatów ikonograficznych. Przez ponad dekadę napisał około czterystu ikon. Znajdują się w rozsianych po całym świecie w świątyniach i kolekcjach prywatnych. Wszystkie materialne profity, jakie przynosi ikonopisanie, przeznacza na działalność charytatywną i działalność wspólnoty wiernych. Oprócz ikonografii zajmuje się również projektowaniem przestrzeni sakralnych.

Inspiracją dla brata Marcina pozostaje Jerzy Nowosielski, którego nie kopiuje, ale stara się iść kanonem wytyczonym przez Mistrza. Uważa bowiem, że jak każdy wielki ikonograf – taką właśnie drogę wytyczył Nowosielski.


NOWOSIELSKI – MALARZ IKON. KANON A WSPÓŁCZESNOŚĆ

Na ekspozycji stałej prezentowane są (do końca września) ikony artysty:

ANASTASIS [z sanktuarium cerkwi Parafii Prawosławnej pw. Zaśnięcia NMP w Krakowie];
MANDYLION [ze zbiorów prywatnych].

 


CZAS ŚMIERCI / CZAS ŻYCIA

Wystawa prezentuje prace, które powstały w trakcie X Międzynarodowych Warsztatów Ikonopisów, we wrześniu 2018 r., w Nowicy. W dwutygodniowym plenerze wzięło udział 40 malarzy z Polski, Ukrainy, Litwy i Serbii.
Wystawa eksponowana do 11 sierpnia 2019 roku.

Uczestnicy X edycji Międzynarodowych Warsztatów Ikonopisów wybrali na tematy swych prac wątki z całej historii zbawienia, od dziejów opisanych w Starym Testamencie aż po karty Nowego Testamentu, do pokonania śmierci na Krzyżu i Wniebowstąpienia. Na wystawie prezentujemy ok. 50 ikon, w tym obrazy wyobrażające m.in. Wygnanie z raju, Potop, Ofiarę Abrahama, Przejście przez Morze Czerwone. Obok prac, których tematem są sceny pasyjne znajdują się prace przedstawiające obecność Chrystusa Zmartwychwstałego, a także sceny uzdrowień.Przygotowując X edycję nowickich warsztatów organizatorzy sięgnęli do słów wypowiedzianych przez Chrystusa w Betanii, u grobu Łazarza, „Kto we Mnie wierzy, choćby
i umarł, żyć będzie. Każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki” (J 25-26).
Te słowa oddają sens dorocznych spotkań w Nowicy artystów, teologów, historyków i krytyków sztuki. Ogólnie sformułowany temat pleneru był zaproszeniem do zobrazowania zarówno ludzkiego dramatu, jak i perspektywy życia wiecznego. Formuła nowickich spotkań pozwala artystom na autorskie realizacje i swobodę w doborze środków dla realizacji dotykających istoty ewangelicznego przekazu, stąd różnorodność stylistyczna eksponowanych prac.
Wśród prezentowanych obrazów można znaleźć zupełnie nowe rozwiązania przedstawień obecnych w ikonografii „od wieków” i przez to utrwalonych w świadomości. Większość „nowickich” prac odbiega od potocznych wyobrażeń ikony rozumianej, jako mniej lub bardziej sprawnie wykonanej kopi już istniejącego obrazu. Nie wszystkie prace powstałe w trakcie pleneru są ikonami, jednakże wszystkie są świadectwem udziału w spotkaniu, którego treścią była kontemplacja Słowa Bożego. Niewątpliwie przestrzeń „swobody” wypowiedzi poszerza uczestnictwo w plenerze abstrakcjonistów, których prace również prezentujemy na wystawie. Ich udział dopełnia spektrum poszukiwań współczesnego języka dla przekazania doświadczenia wiary.

Fotografie artystów przy pracy: Peter Beym.
 

2018

Panno Święta, […] co w Ostrej świecisz Bramie

Premiera wystawy 3 maja 2018 r., Muzeum Ikon w Supraślu

Ekspozycja czynna do 18 listopada 2018 r.

18 listopada o godz.16.00 zapraszamy na kuratorskie oprowadzanie.
Prosimy o wcześniejszą rezerwację telefoniczną 509 336 829 z uwagi na niewielkie pomieszczenie, w jakim eksponowana jest wystawa.

Kurator: Ewa Zalewska

Autorzy tekstów: Maciej Ćwiklewski, Aneta Jurgilewicz-Stępień, Piotr Sawicki

Redakcja i opieka merytoryczna: Krystyna Stawecka

Prezentacja przygotowana z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości. Przybliża genezę, historię i kult, którym otaczana jest od wieków Ostrobramska Ikona Matki Bożej.

#Ostrobramska Ikona Matki Bożej – zagadnienie-wizerunek, który w 100–lecie odzyskania niepodległości zasługuje niewątpliwie na „hasztag”, będzie wspominany wiele razy. Czy można dodać coś jeszcze oprócz wizualizacji? Okazuje się, że wciąż tak. W dalszym ciągu pozostajemy bez pewników. Badacze Ostrobramskiej Ikony Matki Bożej nie są w stanie wskazać jednoznacznie jej genezy. Mieczysław Skrudlik w publikacji w 1935 roku przytoczył słowa ks. Tadeusza Sieczki:

Jedni mniemali, że obraz ostrobramski jest dziełem Nieba i tworem pędzla cudownego, inni, że obraz ten znajdował się na Ostrej Bramie we framudze od czasu chrztu Litwy (Chrzest Litwy odbył się w 1387 roku, a Ostra Brama została wzniesiono na dawnych fortyfikacjach w latach 1503–1514); Kraszewski jest zdania, że obraz pochodzi z przed V w.; w monografiach, pisanych przez prawosławnych, czytamy, że obraz ostrobramski został przywieziony z Chersonezu przez wielkiego księcia Olgierda. Większość jednak pisarzy, zwłaszcza współczesnych, utrzymuje, że obraz ostrobramski jest stylu pędzla włoskiego, a pochodzi z w. XVI bądź z XVII wieku.

[M. Skrudlik, Cudowny obraz Najśw. Maryi Panny Ostrobramskiej. Historia. Ikonografia. Cześć. Bezdroża kultu i fałszywego nabożeństwa, Wilno 1935]


Podlaskie historie – odnalezione ikony z Supraśla

Premiera wystawy 19 maja 2018 r., Muzeum Ikon w Supraślu 
Ekspozycja czynna do 25 listopada 2018 r.
Wystawa prezentowana będzie na ogrodzeniu monasteru Zwiastowania NMP (od strony rzeki).
Kurator: Krystyna Stawecka
Opracowanie graficzne / skład: Aneta Jurgilewicz-Stępień, Ewa Zalewska

Dzieje cerkwi Zwiastowania Bogarodzicy w Supraślu, głównej świątyni monastycznego zgromadzenia, pozostają wciąż interesujące nie tylko dla miłośników historii regionalnej, ale również dla wielu badaczy sztuki sakralnej. Wśród poruszanych tematów dotyczących tego miejsca, dość często pojawia się wątek ikonostasu zwłaszcza jego siedemnastowiecznej formy. Dwóm wizerunkom ozdabiającym niegdyś drzwi diakońskie tej przegrody ołtarzowej, przypadkowo „odnalezionym” w 2017 r., poświęcamy kolejną odsłonę cyklu Podlaskie historie.


Nowa epifania piękna

Wystawa prac Laureatów Międzynarodowego Konkursu Ikonograficznego

Wernisaż połączony z wręczeniem nagród 10 lutego 2018 r. o godz. 17.00.

Nagrodzone i wyróżnione prace będą prezentowane na ekspozycji stałej Muzeum Ikon w Supraślu do 30 października 2018 r. 


Do konkursu przystąpiło 30 uczestnikow, którzy zgłosili 69 prac. Do II etapu konkursu zakwalifikowano 20 prac.

2017

Podlaskie historie - sacrum w czasach profanum

Ekspozycja plenerowa prezentowana na ogrodzeniu monasteru, od strony rzeki

20 maja - 24 listopada 2017 r.


Wystawa fotografii Piotra Sawickiego, dokumentujących prawosławie na Podlasiu w rzeczywistości PRL-u.


Ikony Jerzego Nowosielskiego

Insert do wystawy stałej Ikona – obraz i słowo – między tym co ulotne a wieczne
Prace będzie można oglądać do 20 maja - 14 października 2017 r.

Specjalnie przygotowana prezentacja prac prof. Jerzego Nowosielskiego, twórczości będącej częścią niezwykłego zjawiska współczesnej sztuki sakralnej opartej na bizantyńskich wzorcach, a tworzonej w czasach trudnych dla tożsamości religijnej Polaków. Wśród nich znalazły się dzieła związane z Podlasiem, takie jak Szafirowy ikonostas (1966), pierwotnie przeznaczony do cerkwi w Orzeszkowie, oraz przedstawienie Ostatniej Wieczerzy, a także Deesis z 1982 r., które miały zająć miejsce w ikonostasie cerkwi w Klejnikach, do czego jednak nigdy nie doszło. Ikony zostały wypożyczone z parafii prawosławnej pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Krakowie.


IKONA – Słowo, Droga Modlitwa

Ekspozycja jest jedną z proponowanych przez Muzeum Ikon w Supraślu wystaw czasowych, które „pielgrzymują” do odbiorców odwiedzających różne placówki muzealne i wystawiennicze w kraju. Jest zaproszeniem do świata ikony, do świata estetyki szczególnego rodzaju sztuki podporządkowanej nadrzędnemu przekazowi teologicznemu. Prezentacja ta jest również zaproszeniem do Muzeum Ikon w Supraślu, miejsca w całości poświęconego szeroko rozumianej sztuce ikony. Ekspozycja opowiada o głównych treściach jakie niesie w sobie ikona, będąca obrazowym zapisem słów Pisma Świętego, drogą i modlitwą do Boga.

Muzeum Ziemi Rawskiej (2014–2015)

Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie (2014)

Biuro Wystaw Artystycznych w Ostrowcu Świętokrzyskim (2012)

       

Muzeum Miasta Zgierza (2012)

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi (2010–2011)

Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu (2010)

Muzeum Regionalne w Kutnie (2010)

Muzeum Pielgrzymowania w Częstochowie, Oddział Muzeum Częstochowskiego (2009)

Muzeum Diecezjalne w Kielcach (2008)

2016

Wystawa plenerowa „PODLASKIE HISTORIE – IKONY CHRYSTUSA WIELKIEGO ARCYKAPŁANA” jest kontynuacją podjętego już w zeszłym roku przez Muzeum Ikon w Supraślu tematu mającego na celu przybliżenie zabytków związanych z Podlasiem – zarówno tych już nieistniejących, jak też i tych, które wciąż zdobią cerkwie i kościoły znajdujące się na naszych terenach. Ikony Chrystusa Wielkiego Arcykapłana doskonale wpisują się w koloryt miejsca, oddają całą specyfikę i różnorodność wizerunków podlaskich.
Wystawa prezentowana jest na ogrodzeniu Pałacu Archimandrytów w Supraślu, od strony rzeki. Przewidywany czas zakończenia ekspozycji to koniec września 2016 roku.

Scenariusz wystawy: Aneta Jurgilewicz-Stępień, Piotr Sawicki
Projekt i opracowanie graficzne: Ewa Zalewska
Redakcja: Krystyna Stawecka, Izabela Markowska, Aneta Jurgilewicz-Stępień

2015

„Podlaskie historie – Ikon z Czyż” - wystawa plenerowa eksponowana 16.V.–30.X.2015 r. przy Muzeum Ikon w Supraślu, scenariusz – Aneta Jurgilewicz-Stępień, Krystyna Stawecka; projekt plastyczny – Ewa Zalewska.

2014

„Supraska Ikona Matki Bożej” - wystawa plenerowa eksponowana 17.V.–31.X.2014 r. przy Muzeum Ikon w Supraślu, scenariusz – Piotr Sawicki, Krystyna Stawecka; projekt plastyczny – Ewa Zalewska.

2013

„Obwieszcza, wychwala, nawołuje - dzwony i dzwonnice z całego świata” - wystawa plenerowa eksponowana 10.V.–31.X.2013 r. przy Muzeum Ikon w Supraślu. Fotografie ze zbiorów ORTPHOTO. Projekt plastyczny – Ewa Zalewska foto z folderu Obwieszcza wychwala nawołuje

2012

„Tajemnica jednej ikony” – wystawa eksponowana w Muzeum Diecezjalnym w Łomży (2012)

2011

„Tajemnica jednej ikony” – komisarz Krystyna Stawecka, aranżacja plastyczna - Ewa Zalewska, autorzy scenariusza: Maciej Ćwiklewski, Jan Grigoruk, Aneta Jurgilewicz-Stepień, Anna Motowicka, Katarzyna Prokopczyk, Piotr Sawicki, Katarzyna Skibińska, Krystyna Stawecka, Ewa Zalewska, (10.06. – 7.10.2011 r.)

2010

„Ikony w zbiorach muzeów polskich – Muzeum Sztuki w Łodzi” – komisarz Krystyna Stawecka, aranżacja plastyczna Ewa Zalewska (30.04.2010 r. - 30.09.2010 r.)

2009

„Dusza Łemkowyny”, wystawa poświęcona kulturze łemkowskiej, komisarz Jan Grigoruk, aranżacja plastyczna, Ewa Zalewska, (16.05.2009 r. - 10.08.2009)

2008

„Święte Drzewo” - Grażyna Remiszewska, komisarz Krystyna Mazuruk (19.09. – 30.09.2008 r.)
Święte drzewo i cudowna ikona
Powstanie cerkwi w Puchłach wiąże się z ludową legendą z XVI wieku o ukazaniu się cudownej ikony Matki Bożej Opieki. Na niewielkim wzgórzu na którym stoi teraz cerkiew rosła olbrzymia lipa. Pod nią w szałasie mieszkał człowiek cierpiący na obrzęk nóg. Kiedy pewnego dnia modlił się żarliwie zobaczył na wierzchołku drzewa obraz Matki Bożej. Wkrótce potem wyzdrowiał. Miejsce to zwano odtąd Puchły - od słowa „opuchli” którym w miejscowej gwarze określało między innymi obrzęk kończyn.
W roku 1756 na miejscu cudu wzniesiono cerkiew. W roku 1771 cerkiew spłonęła. Zniszczeniu uległa również oryginalna ikona. Ta, która obecnie otaczana jest kultem powstała w roku 1781. Cerkiew była wielokrotnie przebudowywana ale do tej pory jest miejscem szczególnego kultu. Do sanktuarium Opieki Matki Bożej w Puchłach do dziś pielgrzymują wierni. Lipa na której miało miejsce cudowne objawienie ikony żyje do tej pory.
W roku 2007 huragan zwalił znaczną część tego drzewa. Ksiądz Paweł Łapiński przekazał je Grażynie Remiszewskiej, która postanowiła wykonać z niego rzeźbę zatytułowaną „Święte Drzewo”. Pracowała nad nią na plebani w Puchłach od maja do września 2008 roku. Legendarne święte drzewo przechodzi tym samym do historii sztuki współczesnej.

„Ikona igłą i nicią pisana”. Ekspozycja prac wykonanych w Oddziale Licewowo Szitia Szkoły Pisania Ikon działającej przy Moskiewskiej Akademii Duchownej w Siergiejew Posadzie (Rosja), komisarz Anna Motowicka, aranżacja Ewa Zalewska, (1.07. – 18.09.2008 r.)

„Obraz nie ręką ludzką malowany – Ikony Jerzego Nowosielskiego i archetypy” (13.06. – 13.07.2008 r.)

„IKONA – Słowo, Droga Modlitwa” scenariusz - Krystyna Stawecka, aranżacja - Ewa Zalewska
- Muzeum Diecezjalne w Kielcach (2008)
- Muzeum Pielgrzymowania Oddział Muzeum Częstochowskiego (2009)
- Muzeum Regionalne w Kutnie, Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu, Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi (2010)

2007

„Czarno na białym” – Historia Drukarstwa, scenariusz Beata Wilczewska, aranżacja plastyczna Ewa Zalewska, (6.07 – 30.09.2007 r.)