Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego
współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Kalendarz wydarzeń MPB

wystawy czasowe

PREZENTACJE NA BRYTYJSKIM DWORZE 1898–1929

Wernisaż wystawy odbył się 28 stycznia 2023 r.,  godz. 18.00 Ratusz w Białymstoku, Rynek Kościuszki 10 
Wystawa będzie eksponowana do 31 sierpnia 2023 r. 

Prezentacja debiutantek przed obliczem brytyjskiego monarchy była jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu brytyjskich wyższych sfer, stanowiła bowiem symboliczną chwilę, w której dziewczyna stawała się kobietą. Od tej pory zyskiwała prawo do uczestnictwa w „Sezonie towarzyskim” wypełnionym przyjęciami, balami, wyścigami konnymi i proszonymi kolacjami, który, używając współczesnego języka, określilibyśmy mianem „rynku matrymonialnego”.

Rok 1898, z którego pochodzą fotografie rozpoczynające tę wystawę, stanowił schyłek wiktoriańskiej (1837–1901) ornamentyki. W mentalności wiktoriańskiej kobiety były wręcz fetyszyzowane – za ideał piękna uznawano istoty delikatne, skromne i nie nazbyt wykształcone. W okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej istniały ściśle określone reguły dotyczące stroju dworskiego. Był on tak skonstruowany, że w dużym stopniu ograniczał swobodę ruchu, a brutalnie ściśnięta talia pomagała w uzyskaniu pożądanego efektu sylwetki osy.

Bardzo szczegółowe wytyczne dworu co do ubioru osoby, która miała zostać przedstawiona władcy, dotyczyły każdego, zarówno mężczyzn, jak i kobiet, a w położonej w pobliżu pałacu Buckingham dzielnicy Mayfair prowadziło swój interes wielu dworskich krawców, jak również jubilerów, nauczycieli dobrych manier i etykiety oraz florystów. Wszyscy oni z zapałem zaopatrywali młode dziewczyny w dobra niezbędne podczas prezentacji.

Młode damy i zaszczyceni dżentelmeni po ceremonii prezentacji na dworze udawali się zazwyczaj do jednego z pobliskich modnych atelier fotograficznych, gdzie robiono im pamiątkowe zdjęcia. Szczególną popularnością cieszyło się Studio Lafayette przy New Bond Street, położone w odległości zaledwie kilku minut spacerem od pałacu.

Z niewielkimi zmianami, rozluźniającymi nieco reguły stroju, ceremoniał prezentacji na dworze przetrwał, z wyjątkiem okresu dwóch wojen światowych, do 1958 roku. Jako niewygodny anachronizm został on zniesiony przez królową Elżbietę II.

Gdy prześledzimy życiorysy młodych debiutantek uwiecznionych na pokazanych fotografiach, jasny staje się dla nas fakt, że zanim osiągnęły wiek stosowny do zamążpójścia, nie dokonały zazwyczaj jeszcze niczego ważnego. Nie ulega również wątpliwości fakt, że w większości przypadków były one później jedynie pięknym i przy odrobinie szczęścia czarującym „dodatkiem” do swych mężów. Nie wszystkim pannom udawało się znaleźć odpowiedniego partnera podczas ich pierwszego sezonu. Niektóre spędzały resztę życia w staropanieństwie lub trwały nieszczęśliwe w pozbawionych miłości i przepełnionych zgorzknieniem zaaranżowanych małżeństwach. A jednak, setki debiutantek zjawiały się co roku w Pałacu Buckingham, jak gdyby głęboko ufając, że uśmiech monarchy – jak mówiono – zmieni małą brzydką gąsienicę w barwnego motyla.

Zgromadzone na wystawie fotografie dokumentują przeobrażenia stylowe strojów, biżuterii i fryzur na przestrzeni ponad trzydziestu lat, w trakcie których doszło do olbrzymiej zmiany światopoglądu kobiet. Na przykład, jeżeli chodzi o wczesne lata, natychmiast dostrzega się, że kobiety wciąż podlegały rygorystycznym społecznym ograniczeniom i postrzegano je jedynie w kategoriach potencjalnego dekoracyjnego dodatku dla ich przyszłego męża.

Po zakończeniu I wojny światowej i w latach 20. XX w. zarówno życiorysy młodych dziewcząt, jak i ich ubiór wskazywały na to, że nadeszła nowa era wolności i praw kobiet, czemu towarzyszyła koncepcja „racjonalnego stroju”. Kobiety uzyskały prawa do edukacji i do głosowania. W rezultacie, u schyłku lat 20. XX w., ulotna chwila prezentacji na dworze przestała już być szczytowym momentem w życiu młodej kobiety.

Kuratorzy wystawy: Barbara Borkowy, Russel Harris, Wystawa powstała we współpracy z Muzeum Pałacowym w Pszczynie

Prezentowane fotografie pochodzą z Victoria&Albert Museum w Londynie

Organizatorzy:

 


BŁOGOSŁAWIONY KSIĄDZ JERZY POPIEŁUSZKO I JEGO MUZEUM W OKOPACH

Na tle domu i schodów widać przykucniętego mężczyznę w czarnej koszuli.

W czerwcu 2020 roku w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie podpisany został list intencyjny o idei utworzenia Muzeum Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki przez Fundację im. Ks. Jerzego Popiełuszko „Dobro” oraz Muzeum Podlaskie w Białymstoku. Wybudowana w przyszłości nowa siedziba, jako kolejny oddział Muzeum Podlaskiego, będzie usytuowana we wsi Okopy koło Suchowoli.

W lipcu 2022 roku w Muzeum Podlaskim w Białymstoku obie instytucje podpisały umowę o współpracy, a we wrześniu bieżącego roku Fundacja Dobro przekazała działkę pod budowę muzeum w Okopach Muzeum Podlaskiemu. Projekt Muzeum wraz z koncepcją wystawy powstaje w Pracowni Nizio Design International z Warszawy, finansowany przy wsparciu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Celem powołania Muzeum jest przedstawienie szeroko pojętego dziedzictwa osoby bł. ks. Jerzego Popiełuszki, zamordowanego jesienią 1984 roku przez funkcjonariuszy komunistycznego aparatu represji PRL. Będzie to nowoczesna placówka edukacyjna, która dzięki najnowszym środkom audiowizualnym, wraz ze zgromadzonym materiałem wystawienniczym, przedstawi widzom jednego z najwybitniejszych obywateli powojennej Polski, będącego pozytywnym wzorcem do naśladowania i czerpania z polskiej tradycji.

Muzeum będzie opowiadać o życiu i działalności duszpasterskiej ks. Jerzego Popiełuszki, jego męczeńskiej śmierci i percepcji idei „Zło dobrem zwyciężaj”, która stała się mottem dążeń opozycji antysocjalistycznej w Polsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. Ekspozycja przybliży zwiedzającym także rozwój kultu kapłana męczennika oraz pamięć o nim i ważną rolę, jaką odegrała jego spuścizna duchowa, stając się, obok nauczania Jana Pawła II, jednym z filarów kształtowania postaw społecznych u schyłku komunizmu w Polsce. Ofiara, jaką była śmierć kapłana, przyczyniła się do rozwoju opozycji antykomunistycznej oraz umocnienia wolnościowych postaw i odrodzenia Związku NSZZ „Solidarność”, którego bł. ks. Popiełuszko od 2014 roku jest oficjalnym patronem.

Statutowym celem instytucji muzealnej jest stworzenie kolekcji i ekspozycji wystawienniczej, a zarazem jej opracowanie, udostępnienie i konserwacja obiektów oraz przedstawienie dziejów życia i męczeńskiej śmierci kapłana. Członkowie rodziny ks. Popiełuszki, skupieni w fundacji „Dobro”, stworzyli zalążek kolekcji. Muzeum Podlaskie w Białymstoku, realizując dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego projekt „Gromadzenie i badania materiałów do wystawy stałej Muzeum Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki w Okopach” rozpoczęło działalność terenową i poszukiwanie pamiątek osobistych, które znajdą się na wystawie stałej.

Muzeum Podlaskie w Białymstoku apeluje o przekazywanie pamiątek związanych z bł. ks. Jerzym Popiełuszką oraz czasami mu współczesnymi. Uprzejmie prosimy o przesyłanie zgłoszeń na adres e-mail: okopy@muzeum.bialystok.pl lub kontakt telefoniczny: 85 740 77 31.


KWIATY EUROPY
Najcenniejsze dzieła sztuki ze zbiorów Muzeum KUL
w Muzeum Podlaskim w Białymstoku

12/03/2022–28/02/2023
Ratusz, Rynek Kościuszki 10

Muzeum KUL w obecnej formule powstało 1 września 2016 r. w wyniku konsolidacji dwóch jednostek o charakterze muzealnym. Trzon zbiorów stanowi gromadzona od 1956 r. kolekcja dzieł sztuki z reaktywowanego po wojnie Muzeum Uniwersyteckiego, działającego nieprzerwanie pod różnymi nazwami do 2016 r. Uzupełniają je dokumenty i pamiątki zgromadzone w latach 2008–2016 w Muzeum Uniwersyteckim Historii KUL.

Wystawa „Kwiaty Europy” to wyjątkowa okazja do zapoznania się z obrazami i rysunkami najznakomitszych polskich malarzy i rysowników – m.in. Jana Matejki, Piotra Michałowskiego, Włodzimierza Tetmajera, Jacka i Rafała Malczewskich, Józefa Chełmońskiego i Stanisława Kamockiego.

Obok nich prezentowana jest nieduża, acz wyjątkowo cenna kolekcja malarstwa obcego, obejmująca dzieła uznanych przedstawicieli sztuki włoskiej, holenderskiej, flamandzkiej i niemieckiej. Wśród prezentowanych obrazów unikatem w skali kraju jest namalowany na blasze XVII–wieczny flamandzki obraz „Kordegarda małp” z kręgu Davida Teniersa Młodszego.

Zachwyt, nie tylko koneserów sztuki, wzbudzają także liczne wyroby rzemiosła artystycznego – zwłaszcza porcelana z najsłynniejszych manufaktur w Miśni, Wiedniu i Berlinie oraz szkło ze śląskich i czeskich wytwórni.

Trwające właśnie prace koncepcyjno-budowlane, uniemożliwiające eksponowanie dzieł w Lublinie, stały się impulsem do wytypowania najcenniejszych muzealiów i pokazania ich szerokiej publiczności w ramach czasowej prezentacji.

dr Krzysztof Przylicki
Dyrektor Muzeum KUL

,,Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II dysponuje unikatową w skali kraju kolekcją dzieł sztuki, która powstała dzięki niezwykłej hojności darczyńców i ich wielkiemu zaufaniu do uniwersytetu.

Niezmiennie od 100 lat misją naszej uczelni jest „prowadzenie badań naukowych w duchu harmonii między nauką i wiarą, kształcenie i wychowywanie inteligencji katolickiej oraz współtworzenie chrześcijańskiej kultury”. W ten obszar wpisuje się także naukowa i popularyzatorska działalność Muzeum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a posiadanie tak cennej kolekcji obliguje nas do czynnego uczestniczenia w życiu kulturalnym kraju.

Pragnę nadmienić, że obecna wystawa stanowi zapowiedź przyszłej stałej ekspozycji Muzeum KUL, tworzonej z wdzięczności i dla upamiętnienia naszych wielkich donatorów. Jednym z naczelnych wyzwań jest konserwacja wszystkich wytypowanych do eksponowania muzealiów. Realizacja tego trudnego zadania możliwa jest dzięki współpracy z Akademią Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie oraz Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, dotacjom Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz współpracy z prezentującymi nasze zbiory muzeami.''

prof. dr hab. Mirosław Kalinowski
Rektor KUL

Fotorelacja z wernisażu wystawy

Organizatorzy wystawy:

Czerwone logo Muzeum KUL na białym tleNiebieskie logo KUL na białym tle. Po prawej data 1918

Patronat medialny: