Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego
współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Kalendarz wydarzeń MPB

wystawy czasowe

Wystawa eksponowana w babińcach Wielkiej Synagogi to ponad 60 fotografii Joanny Sidorowicz ukazujących pielgrzymki Chasydów do miejsc, gdzie zostali pochowani ich przodkowie, cadykowie, do miejsc ich korzeni, takich jak Lelów, Leżajsk, Radomsko, Nowy Sącz…

Joanna Sidorowicz – artystka fotografik. Z urodzenia wrocławianka. Mając 15 lat, przeprowadziła się z rodziną do Częstochowy. Tutaj też założyła rodzinę, dla której poświęciła się z pasją. Fotografia stała się dla niej działaniem artystycznym pozwalającym zatrzymać chwile, które często umykają wśród zgiełku.

Jak mówi, fotografować zaczęła późno – gdy dzieci zaczęły studia – a pierwsze zdjęcia były bardzo spontaniczne, wykonane na kompaktowych aparatach fotograficznych marki Canon, tzw. „małpkach”. Uczestnicząc w zlotach fotograficznych, plenerach czy warsztatach uczyła się technik dokumentowania, zapisywania chwil i zdarzeń w kadrach. To kontakt z ludźmi o podobnych zainteresowaniach dużo ją nauczył. Kiedyś twierdziła, że „fotografia to forma, kolor, faktura, a treść przyjdzie sama”, z czasem, kiedy zaczęła robić portrety i reportaże (pierwszy poświęcony był chasydom), jej spojrzenie się zmieniło. Wówczas artyzm zszedł na drugi plan, ważniejsze stały się fakty, prawda i historia. W ten sposób powstał obszerny cykl fotografii o chasydach oraz innych kulturach, religiach, grupach etnicznych czy mniejszościach, który wciąż się powiększa. Cykl ten jest jej głównym obszarem jej działań artystycznych – jej celem jest utrwalenie obrazów, zamiana spostrzeżeń w materialne obiekty.

Joanna Sidorowicz jest nie tylko uczestniczką, ale i organizatorką licznych plenerów i warsztatów fotograficznych. Prezentowała swoje prace na 140 wystawach, w tym 90 indywidualnych. Wielokrotnie otrzymywała nagrody i wyróżnienia. W 2014 roku zdobyła I nagrodę w konkursie „Zobacz Częstochowę”,
w 2016 roku I nagrodę w konkursie „Geometria pejzażu”. W 2019 roku została przyjęta w poczet członków rzeczywistych Stowarzyszenia Twórców Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej, otrzymując dyplom potwierdzający kwalifikacje do wykonywania zawodu artysty fotografika.

Artystka od kilku lat interesuje się wschodnimi terenami, ukazując w swojej twórczości fotograficznej Podlasie. W 2022 roku zaprezentowała pierwszą wystawę poświęconą Podlasiu pt. Apiat na Podliaszszy.

Wernisaż wystawy 11 lutego 2024 r., godz. 14.30

W 2024 roku obchodzimy 115. rocznicę urodzin Józefa Charytona (1909–1975). Malarz, urodzony w Krupicach pod Siemiatyczami, w wielodzietnej rodzinie katolickiej, mieszkał przed II wojną światową w Wysokim Litewskim. Ukończył gimnazjum w Brześciu, a następnie rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarskich w Warszawie; studiował także w Krakowie na Wydziale Malarstwa i Rzeźby ASP w pracowni Władysława Jarockiego. W 1932 powrócił do Wysokiego Litewskiego i tam osiadł, pracował w gminie jako urzędnik i fotograf, malował także portrety i odnawiał świątynie. Tu zastała go wojna. W 1941 roku wziął ślub z Janiną Lasotą. Ze związku urodziło się dwóch synów. Rodzinny dom artysty sąsiadował z gettem. Z jego okien codziennie obserwował życie toczące się w odizolowanym, skazanym na zagładę świecie. Widział tragedię setek ludzi, egzekucje, śmierć znanych i bliskich mu osób – mieszkańców Wysokiego Litewskiego. To wówczas postanowił, że jeśli przeżyje, zachowa pamięć o tych wydarzeniach: „Widziałem z mego okna na własne oczy, jaki los człowiek może zgotować drugiemu człowiekowi. Postanowiłem już wtedy, że muszę zachować świadectwo tej koszmarnej prawdy w jakikolwiek sposób – jeśli tylko przetrwam”. To te doświadczenie oraz trauma, jakiej doznał, określiły jego twórczość po roku 1945. Mieszkał wówczas w Nurcu, malował portrety, pejzaże i sceny rodzajowe. Żył w bardzo skromnych warunkach. Po przeprowadzce do Siemiatycz i otrzymaniu pracy instruktora sztuk plastycznych w Powiatowym Domu Kultury oraz pracowni i służbowego  mieszkania, nastąpił właściwy rozwój jego twórczości.

W 1954 roku artysta rozpoczął prace nad swym największym i najbardziej ekspresyjnym dziełem – cyklem portretów przedstawiających Żydów z Wysokiego Litewskiego i Kamieńca Litewskiego, które można oglądać od 11 lutego w Muzeum w Tykocinie na ekspozycji Józef Charyton (1909–1975). Tykocińskie portrety. W 115. rocznicę urodzin artysty. W swoich pracach przedstawiał kupców, rzemieślników, rabinów, pejsatych młodzieńców i brodatych starców. Niektórych znał osobiście, innych zapamiętał w scenerii rynku, ulicy, podczas pracy. Nie należąc do narodu żydowskiego, ani do narodu oprawców, występując w pozycji neutralnej, czuł wewnętrzny przymus, aby oddać świadectwo Zagłady, której był świadkiem. Obrazy te poszerzył je o sceny rodzajowe przedstawiające miasteczka wschodniej Polski i ich mieszkańców, które od 8 lutego prezentujemy na odsłonie wystawy Józef Charyton (1909–1975). Podlaskie pejzaże i sceny rodzajowe. W 115. rocznicę urodzin artysty w Muzeum Obojga Narodów w Bielsku Podlaskim. Charyton był nie tylko malarzem, pisał również wiersze i utwory prozatorskie, był wynalazcą – w latach pięćdziesiątych XX wieku opatentował maszynę liczącą.

W 1964 roku po raz pierwszy wystawił swoje prace na wystawie indywidualnej w Domu Kultury w Siemiatyczach, a następnie w Muzeum Okręgowym w Białymstoku. Od tego czasu datuje się także gromadzenie prac Józefa Charytona w białostockiej placówce. Obecnie kolekcja Muzeum Podlaskiego w Białymstoku to ponad sto obiektów (malarstwo, rysunki, a także pamiątki związane z życiem codziennym artysty jak np. maszyna do pisania, przyrządy kreślarskie, stół, żydowskie naczynia rytualne. Około stu kolejnych obiektów to archiwalia, dotyczące życia i twórczości Charytona, w tym korespondencja z Żydowskim Instytutem Historycznym i Związkiem Artystów Plastyków (którego członkiem został w 1964 roku).

Wspominano go jako skromnego twórcę o szerokich horyzontach i zaciekawieniu światem. Zmarł na raka płuc w białostockim szpitalu 8 stycznia 1975 roku, został pochowany na cmentarzu w Siemiatyczach. Prace Józefa Charytona, szczególnie te o tematyce żydowskiej, znajdują się w muzeach i galeriach polskich oraz w Izraelu, Kanadzie, Niemczech i Stanach Zjednoczonych.

Kalendarium wystaw