Muzeum Podlaskie w Białymstoku
Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego

Kalendarz wydarzeń MPB

realizowane projekty

Archiwum >>>

2018

MAKATKI I INNE SZMATKI

Podsumowanie projektu „Makatki i inne szmatki” w Muzeum w Bielsku Podlaskim

Przywiązywanie wagi do wyglądu i ubioru nie jest wymysłem ostatnich lat. Również nasze prababki i pradziadowie lubili wyglądać ładnie. Cenili modne kroje, dobre surowce i gustowne zdobienia. Przywiązywali wagę do barw, z których każda miała swoje znaczenie, a wyjście do cerkwi lub kościoła było okazją, aby wyglądać elegancko i modnie. Kopie strojów ludowych z okolic Bielska Podlaskiego mogli zobaczyć wszyscy, którzy we wtorkowe popołudnie zgromadzili się w Muzeum w Bielsku Podlaskim. Na wybiegu w scenerii wiejskiej izby wystąpili rodzice z dziećmi uczestniczącymi w projekcie „Makatki i inne szmatki”. Modelki i modele zaprezentowali ubiory codzienne i świąteczne, na różne pory roku, dla młodszych i tych nieco starszych.

Pokaz mody zamyka trwający od początku października projekt „Makatki i inne szmatki”, w którym uczestniczyli 150 uczniów ze szkół podstawowych z Bielska Podlaskiego, Augustowa i Łubina Kościelnego. Dzieci z rodzicami i dziadkami wzięli udział w cyklu warsztatów, podczas których poznawali tkaniny ludowe z okolic Bielska Podlaskiego. Makatki, ręczniki, kapy, koronki szydełkowe stały się dla nich inspiracją do stworzenia prac, które można oglądać na wystawie w Muzeum w Bielsku Podlaskim. Wzory z ludowych tkanin znalazły się też w wyjątkowym wydawnictwie dla najmłodszych – kolorowance.

Projekt współfinansowany przez Narodowe Centrum Kultury w ramach programu Kultura – Interwencje 2018. EtnoPolska.

Pokaz mody ludowej w Muzeum w Bielsku Podlaskim - 20 listopada 2018 r., godz. 17.00

Makatki, szydełkowe koronki, kapy, ręczniki i inne tkaniny ze zbiorów bielskiego Muzeum w ostatnich tygodniach przeżywały swoją drugą młodość i cieszyły się dużym zainteresowaniem najmłodszych gości muzealnych. Uczestnicy projektu „Makatki i inne szmatki”, bo o nich mowa, zapoznawali się z materiałami, technikami tkackimi i wzornictwem z okolic Bielska Podlaskiego, a nawet własnoręcznie stworzyli niepowtarzalne dzieła, które zobaczymy na wystawie zamykającej działania projektowe. Ekspozycji towarzyszyć będzie niecodzienne wydarzenie, którym jest niewątpliwie pokaz mody. Na wybiegu w scenerii wiejskiej izby w roli modelek i modeli wystąpią rodzice z dziećmi uczestniczącymi w projekcie. Wszyscy pojawią się w strojach ludowych. Dodatkową atrakcją będzie promocja etnomalowanki z wzorami zaczerpniętymi z tkanin ze zbiorów bielskiego muzeum.

 

Projekt „Makatki i inne szmatki”

Od października w Muzeum w Bielsku Podlaskim ponownie słychać gwar. Po trwającym ponad rok remoncie, ratusz otworzył podwoje dla muzealnych gości. Jednymi z pierwszych są uczestnicy projektu „Makatki i inne szmatki” – uczniowie szkół podstawowych z Bielska Podlaskiego, Augustowa i Łubina Kościelnego.
Projekt zwraca uwagę na ogromną wartość i dziedzictwo kryjące się w dawnych tkaninach ludowych, poprzez pokazanie młodemu pokoleniu ich wartości i piękna. Poznawanie kolejnych etapów powstawania tkanin najlepiej uświadamia ogrom pracy, wiedzy i doświadczenia niezbędny, aby powstało płótno, makatka czy haft. Projekt ma też na celu zachęcić uczestników do twórczej pracy inspirowanej tradycyjnym zdobnictwem tkanin.
Mamy nadzieję, że dzięki tym spotkaniom młodzi uczestnicy na nowo odkryją „skarby” kryjące się w domach ich dziadków. Makatki, ręczniki, kapy, serwetki... przed laty tkane i ozdabiane przez nasze bacie, dziś niestety coraz częściej traktowane są jako niepotrzebne nikomu i niemodne szmatki. Zapominamy ile wysiłku, a przede wszystkim serca poprzednie pokolenia musiały włożyć w każdy fragment tkaniny, które teraz w najlepszym wypadku, zalegają na dnach szafek czy kufrów.
Podczas sześciu kolejnych warsztatów uczestnicy projektu posiądą informacje na temat materiałów, technik wykonania oraz zdobnictwa tkaniny ludowej ziemi bielskiej. Sami spróbują swoich sił pod okiem twórczyń ludowych. Wreszcie zainspirowani tradycyjnymi tkaninami ze zbiorów bielskiego Muzeum, przeniosą elementy dekoracyjne na współczesne wytwory. Spod rąk młodych rękodzielników wyjdą miniatury tkackie, makatki ze współczesnym przesłaniem, worki na zabawki, fartuszki oraz koronkowe i pikselowe dekoracje.

 

Projekt współfinansowany przez Narodowe Centrum Kultury w ramach programu Kultura – Interwencje 2018. EtnoPolska.

 

Termin realizacji: 1 październik – 20 listopad 2018 r.

 

2017

SPOTKAJMY SIĘ NA ŁAWECZCE. BADANIA TERENOWE RĘCZNIKA LUDOWEGO ZIEMI BIELSKIEJ

W 2017 r. Muzeum w Bielsku Podlaskim Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku kontynuuje prace badawcze skupiające się na ręczniku ludowym Ziemi Bielskiej. Działania będą prowadzone w ramach polsko - białoruskiego projektu „Spotkajmy się na ławeczce. Badania terenowe ręcznika ludowego Ziemi Bielskiej” finansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego – priorytet Kultura Ludowa i tradycyjna 2017.
Do projektu po raz trzeci zaprosiliśmy studentów i pracowników  naukowych Brzeskiego Uniwersytetu Państwowego im. Aleksandra Puszkina oraz Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. 
Badania terenowe rozpoczną się w  14 lipca 2017 r. i obejmą 4 gminy powiatu bielskiego: Boćki, Brańsk, Rudka oraz Wyszki. 
Efektem finalnym projektu będzie „Katalog ręczników ludowych gminy Boćki, Brańsk, Rudka i Wyszki”. 

Wartość realizowanego projektu: 60 000 zł; dofinansowanie MKiDN: 30 000 zł.

Podsumowanie projektu zobaczysz tutaj

 

2015

1. KATALOG RĘCZNIKÓW LUDOWYCH GMINY BIELSK PODLASKI

Projekt realizowany przez Muzeum w Bielsku Podlaskim Odział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Dziedzictwo Kulturowe priorytetu Kultura ludowa i tradycyjna.

Muzeum w Bielsku Podlaskim kontynuuje prace badawcze skupiające się na ręczniku ludowym Ziemi Bielskiej. Tym razem, działania prowadzone w ramach projektu „Katalog ręczników ludowych gminy Bielsk Podlaski” skoncentrują się na pracy w terenie. Najważniejszym ich efektem będzie katalog o tym samym tytule co projekt.

Badania terenowe rozpoczną się w czerwcu 2015 r. Nawiązana została współpraca z Uniwersytetem im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Brzeskim Uniwersytetem Państwowym im. Aleksandra Puszkina. Studenci tych uczelni wezmą udział w badaniach terenowych.

Centrum całego przedsięwzięcia będzie się znajdowało w Muzeum w Bielsku Podlaskim, gdzie powstanie workspace z dostępem do komputerów i łącza internetowego. Tu uczestnicy znajdą dogodne warunki do pracy nad zebranym materiałem oraz dyskusji i wymiany doświadczeń.

Zakładamy, że istotnym efektem realizowanego projektu, oprócz katalogu ręczników i zebranej dokumentacji, będzie przywrócenie pamięci tej pięknej, ale coraz rzadziej pielęgnowanej tradycji. Chcemy pokazać, jak ogromne dziedzictwo tkwi w ręczniku ludowym oraz jak wiele znaczeń i wzorów się w nim kryje. Liczymy, że katalog będzie możliwie kompletnym zbiorem ręczników, które zachowały się we wsiach gminy Bielsk Podlaski.

19 grudnia 2015r. o godz. 16.00 nastąpi podsumowanie projektu. Zapraszamy na uroczystą promocję „Katalogu ręczników ludowych gminy Bielsk Podlaski”

Dobiegają końca działania prowadzone przez Muzeum w Bielsku Podlaskim Oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku w ramach projektu „Katalog ręczników ludowych gminy Bielsk Podlaski”. Ich efektem jest katalog zawierający fotografie ręczników ludowych z obszaru całej gminy oraz płyta CD z nagranymi wywiadami.

Ze względu na ogromną skalę projektu, krótki czas jego trwania oraz fakt, że bielskie Muzeum dysponuje wąską kadrą, do współpracy zostali zaproszeni studenci z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytetu Państwowego im. A. Puszkina w Brześciu. W wyniku wewnętrznej rekrutacji przeprowadzonej na wymienionych uczelniach trafił do nas zespół młodych, kompetentnych ludzi. Niezwykle ambitny plan zakładał, że polsko – białoruskie zespoły przemierzą całą gminę docierając do 61 miejscowości, gdzie dom po domu będą poszukiwały ręczników.

Pod względem pozyskanego materiału efekty badań terenowych przerosły nasze najśmielsze oczekiwania. Na obszarze zamieszkałym przez nieco ponad 7 tysięcy mieszkańców, zebraliśmy dane na temat 564 ręczników, co oznacza, że znajdowały się one średnio u co trzynastej osoby w gminie.

 

2. „RĘCZNIKOWA DRAKA DLA UCZNIAKA” 

Projekt realizowany przez Muzeum w Bielsku Podlaskim Odział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Dziedzictwo Kulturowe priorytetu Kultura ludowa i tradycyjna.

„Ręcznikowa draka dla uczniaka” to cykl warsztatów etnograficzno – plastycznych dla uczniów najmłodszych klas szkoły podstawowej oraz ich rodziców. Zamierzeniem autorów zadania jest przybliżenie mieszkańcom Bielska Podlaskiego i okolic, zwłaszcza najmłodszym zbiorów etnograficznych Muzeum w Bielsku Podlaskim, a przede wszystkim kolekcji ręcznika ludowego eksponowanego na wystawie stałej „Tajemniczy ręcznik”.

Nasz projekt ma na celu zainteresowanie bogactwem kultury ludowej Ziemi Bielskiej najmłodszych jej mieszkańców. Dzieci biorące udział w projekcie poznają proces powstawania ręcznika: od siemienia lnianego po zdobnictwo. Zapoznają się z dawnymi technikami takimi, jak: obróbka lnu, tkactwo, hafciarstwo. Warsztaty przybliżą nie tylko dekoracyjną funkcję ręcznika, ale również obrzędową. Ręcznik pojawiał się w ważnych, uroczystych momentach życia człowieka, dlatego też przybliżymy tradycyjny strój ludowy z okolic Bielska Podlaskiego, surowce, kroje, kolorystykę oraz zdobnictwo bliskie ręcznikowemu.

Warsztaty będą dla najmłodszych niezwykłą wyprawą w świat tradycyjnej kultury ludowej ich „małej ojczyzny”. Co więcej, wszytko zostało tak przemyślane, żeby najmłodsi mogli odkrywać rzeczywistość wszystkimi zmysłami (wzrokiem, dotykiem, słuchem węchem). Poznawanie będzie się dokonywał o w wyniku ich osobistego doświadczenia (prace plastyczne, zabawy ludowe, rękodzieł o) oraz spotkania z twórcami ludowymi. Spotkanie z żywym rękodziełem przybliży młodemu pokoleniu zanikające we współczesnym świecie umiejętności oraz bogactwo kultury ich przodków.

Finałem działań będzie pokaz mody ludowej z ręcznikiem w roli głównej, podczas którego dzieci wraz z rodzicami zaprezentują wspomniane stroje. Mali i starsi modele zaprezentują ubiory na różne pory roku i okazje.

5 grudnia 2015 r. godz. 16.00 w Muzeum w Bielsku Podlaskim odbył się pokaz mody ludowej w ramach podsumowania projektu.
https://www.youtube.com/watch?v=Hq0CicusNSc